یک کارشناس بازار خودرو با انتقاد از سیاستهای دولت و محدودیتهای وارداتی هشدار داد انحصار و توقف ثبت سفارش خودرو، بار دیگر زمینهساز جهش قیمتها و شکلگیری حبابهای خطرناک در بازار شده است؛ حبابهایی که میتواند سرمایه خریداران را با ریسک جدی مواجه کند.
در شرایطی که بازار خودرو در تابستان امسال به ثبات نسبی رسیده بود، بار دیگر نشانههای افزایش قیمت و ناآرامی در این بازار دیده میشود. کارشناسان معتقدند سیاستهای دولت، انحصار و محدودیت واردات نقش پررنگی در ایجاد نابسامانیهای اخیر داشتهاند.
نقش انحصار در ایجاد رانت و افزایش قیمت خودرو
عمادالدین جعفری، کارشناس حوزه خودرو، با اشاره به سیاستهای سالهای گذشته گفت:
سالهاست که کشور به دلیل انحصار در برخی کالاها مانند خودرو و لوازم خانگی، شاهد واگذاری رانت به گروهی خاص بوده است. این انحصار باعث شده رقابت از بازار حذف شود و قیمتها بهصورت غیرواقعی افزایش یابند.
به گفته او، بازار خودرو یکی از بارزترین نمونههای این وضعیت است که در آن عرضه محدود و تقاضای بالا به افزایش قیمتها دامن زده است.
تأثیر نرخ ارز بر بازار خودرو؛ اما نه عامل اصلی
جعفری با تأکید بر نقش نرخ ارز افزود:
نمیتوان تأثیر افزایش قیمت ارز و طلا بر بازار خودرو را نادیده گرفت. بخشی از گرانی خودرو بهطور طبیعی به رشد نرخ ارز مرتبط است، اما همه ماجرا به ارز ختم نمیشود.
این کارشناس توضیح داد که در تابستان امسال، اختلاف قیمت خودرو بین کارخانه و بازار تقریباً به صفر رسیده بود و خودروها با اختلافی حدود ۵ تا ۱۰ میلیون تومان معامله میشدند؛ موضوعی که نشان میدهد عوامل غیرارزی نیز در جهش دوباره قیمتها نقش دارند.
توقف واردات؛ عامل اصلی پیشی گرفتن تقاضا از عرضه
به گفته جعفری، توقف واردات خودرو و ثبت سفارش نقش کلیدی در وضعیت فعلی بازار دارد. او گفت:
بیش از ۷ ماه است که ثبت سفارش خودرو انجام نشده و همین موضوع باعث شده تقاضا بهطور جدی از عرضه پیشی بگیرد. مسئول اصلی این وضعیت، وزارتخانههای مرتبط، بانک مرکزی و دولت فعلی هستند.
وی همچنین افزود که بازی با تعرفهها و محدودیتهای وارداتی اجازه نمیدهد بازار خودرو به آرامش پایدار برسد و هر زمان نشانههایی از ثبات دیده میشود، سیاستها دوباره به سمت ایجاد ناآرامی حرکت میکنند.
هشدار درباره حبابهای خطرناک در بازار خودرو
این کارشناس بازار خودرو با اشاره به تجربه سالهای گذشته هشدار داد:
حبابهای فعلی بازار خودرو یادآور شرایط حدود سه سال پیش است؛ زمانی که برخی خودروها مانند فونیکس با قیمتهایی تا دو برابر ارزش واقعی در بازار معامله میشدند.
او ادامه داد:
در آن دوره، بسیاری از خریداران با تصور سرمایهگذاری سودآور وارد بازار شدند، اما با ترکیدن ناگهانی حباب، قیمتها به حالت عادی بازگشت و افراد عملاً با پول دو خودرو، یک خودرو خریده بودند و ضررهای سنگینی متحمل شدند.
آیا احتمال تکرار سناریوی ترکیدن حباب وجود دارد؟
جعفری تأکید کرد که امکان تکرار چنین اتفاقی در شرایط فعلی وجود دارد و خریداران باید با احتیاط بیشتری وارد بازار شوند. به گفته او، اگرچه پیشبینی میشود تا پایان سال اتفاق عجیب و ناگهانی رخ ندهد، اما ریسک نوسانات شدید و تخلیه حباب همچنان بازار خودرو را تهدید میکند.
جمعبندی از دیدگاه فارسیوب
بازار خودرو بار دیگر در مسیر ناآرامی قرار گرفته است؛ انحصار، توقف واردات، سیاستهای تعرفهای و افزایش نرخ ارز، همگی دست به دست هم دادهاند تا قیمتها صعودی شوند. کارشناسان هشدار میدهند که خرید هیجانی در شرایط حبابی میتواند زیانهای سنگینی به همراه داشته باشد و تصمیمگیری در این بازار نیازمند دقت و تحلیل بیشتر است.
