با گسترش روزافزون استفاده از شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای آنلاین، کارشناسان امنیت سایبری نسبت به افزایش تهدیدها علیه حریم خصوصی کاربران هشدار میدهند و تأکید میکنند رعایت اصول امنیت دیجیتال، دیگر یک انتخاب نیست بلکه یک ضرورت است.
در دنیای امروز، فضای مجازی به بخش جداییناپذیر زندگی روزمره انسانها تبدیل شده است. شبکههای اجتماعی، پیامرسانها و پلتفرمهای آنلاین اگرچه امکان ارتباط، آموزش و دسترسی سریع به اطلاعات را فراهم کردهاند، اما همزمان چالشها و تهدیدهای جدی برای امنیت و حریم خصوصی کاربران ایجاد کردهاند.
کارشناسان امنیت سایبری هشدار میدهند که بیتوجهی به اصول اولیه امنیت دیجیتال میتواند زمینهساز سوءاستفاده از اطلاعات شخصی، افشای هویت و حتی تهدیدهای مالی و اجتماعی شود.
استفاده نکردن از حسابهای قدیمی و قابل شناسایی
علیاصغر زارعی، مدرس دانشگاه و کارشناس ارشد مدیریت سیستمهای اطلاعاتی، در گفتوگو با ایسنا تأکید میکند:
یکی از مهمترین اصول امنیتی این است که کاربران از حسابهای قدیمی که با نام واقعی یا اطلاعات شخصی ساخته شدهاند، برای فعالیتهای حساس استفاده نکنند.
حتی اگر نام کاربری یا تصویر پروفایل تغییر داده شود، اطلاعات قدیمی ممکن است همچنان در آرشیوها، کشها یا پایگاههای داده باقی مانده باشد و هویت واقعی کاربر را افشا کند.
توصیههای کارشناسان:
- ایجاد حساب کاملاً جدید برای فعالیتهای حساس
- استفاده از ایمیل و شماره تلفن جداگانه
- عدم انتقال اطلاعات یا مخاطبان قدیمی به حساب جدید
جدا نگه داشتن حسابهای ناشناس از حسابهای واقعی
به گفته کارشناسان، یکی از اشتباهات رایج کاربران لینککردن حسابهای ناشناس به حسابهای واقعی در شبکههای اجتماعی است. برای مثال، اتصال یک حساب ناشناس در پلتفرمی مانند ایکس (توییتر) به اینستاگرام یا فیسبوک شخصی، میتواند بهراحتی منجر به افشای هویت واقعی شود.
الگوریتمهای هوشمند پلتفرمها و حتی کاربران ناشناس میتوانند از طریق:
- الگوی فعالیت
- زمان حضور آنلاین
- نوع محتوا
- تصاویر و دوستان مشترک
حسابهای مختلف را به یکدیگر مرتبط کنند.
انتخاب هوشمندانه نام کاربری (Username)
نام کاربری یکی از مهمترین ابزارهای شناسایی در فضای مجازی است. انتخاب نادرست آن میتواند امنیت شما را بهشدت کاهش دهد.
ویژگیهای یک نام کاربری امن:
- غیرواقعی و غیرقابل حدس
- بدون اشاره به نام، شغل، محل زندگی یا علایق شخصی
- ترکیبی از حروف، اعداد یا نمادها
- متفاوت در هر پلتفرم
استفاده از نامهای خلاقانه یا شخصیتهای خیالی، احتمال شناسایی را به حداقل میرساند.
مدیریت و کاهش ردپای دیجیتال
هر فعالیت آنلاین، اثری بهنام ردپای دیجیتال بر جای میگذارد. مدیریت این ردپا نقش کلیدی در حفظ حریم خصوصی دارد.
اقدامات ضروری:
- بررسی و ویرایش اطلاعات پروفایلها
- حذف پستها و نظرات قدیمی و حساس
- پاکسازی اطلاعات شخصی از بخش Bio و About
- حذف حسابهای بلااستفاده
- جستجوی نام خود در موتورهای جستجو
هرچه اطلاعات کمتری از شما در اینترنت موجود باشد، ریسک سوءاستفاده نیز کمتر خواهد بود.
تنظیم دقیق حریم خصوصی حسابها
بسیاری از کاربران بدون بررسی تنظیمات حریم خصوصی، از شبکههای اجتماعی استفاده میکنند؛ موضوعی که باعث میشود اطلاعات شخصی آنها برای عموم قابل مشاهده باشد.
کارشناسان پیشنهاد میکنند:
- نمایش پستها فقط برای دوستان یا افراد مورد اعتماد
- غیرفعال کردن جستجو با شماره تلفن یا ایمیل
- بررسی مجوزهای دسترسی برنامهها (موقعیت مکانی، مخاطبین و…)
استفاده از احراز هویت دومرحلهای (2FA)
احراز هویت دو مرحلهای یکی از مؤثرترین روشها برای جلوگیری از هک شدن حسابها است. با فعالسازی این قابلیت، حتی در صورت افشای رمز عبور، ورود به حساب بدون کد دوم امکانپذیر نخواهد بود.
افزایش آگاهی و سواد امنیت سایبری
در نهایت، کارشناسان تأکید میکنند مهمترین عامل حفظ امنیت در فضای مجازی، آگاهی کاربران است. شناخت روشهای فیشینگ، بدافزارها، مهندسی اجتماعی و شیوههای کلاهبرداری اینترنتی، نقش مهمی در پیشگیری از تهدیدها دارد.
جمعبندی از دیدگاه فارسیوب
امنیت در فضای مجازی یک اقدام مقطعی نیست، بلکه فرآیندی مداوم است. با رعایت اصول ساده اما کاربردی امنیت دیجیتال، میتوان تا حد زیادی از حریم خصوصی و اطلاعات شخصی محافظت کرد و با اطمینان بیشتری در دنیای آنلاین فعالیت داشت.
