افزایش نرخ ارز ناشی از تورم داخلی و تحولات جهانی؛ سعادت هشدار میدهد که روند افزایش دلار در آینده تشدید خواهد شد
رحمان سعادت، اقتصاددان مطرح، افزایش نرخ ارز را مشابه یک دندان با دو ریشه میداند که هر دو دچار پوسیدگی هستند. به گفته وی، یکی از این ریشهها به تورم داخلی و دیگری به تحولات جهانی مربوط است که هر دو عامل اصلی افزایش قیمت دلار در کشور به شمار میآیند. سعادت همچنین پیشبینی کرده است که در حال حاضر سرعت افزایش نرخ ارز هنوز در سطح پایینتری قرار دارد، اما این روند در آینده به طرز چشمگیری تشدید خواهد شد. او افزود که برای فعالان اقتصادی این روند قابل پیشبینی بود، اما برای عموم مردم و سیاستمداران این تغییرات غیرمنتظره است.
نقش تورم داخلی و تحولات جهانی در افزایش قیمت دلار
سعادت با اشاره به نظریه میلتون فریدمن، تأکید کرد که دلار همانند سایر کالاها تابع عرضه و تقاضاست. افزایش قیمت تقریبا تمامی کالاها، از جمله بنزین، باعث شده است که دلار نیز از این روند مستثنا نباشد و افزایش قیمت پیدا کند. به گفته وی، این وضعیت نشاندهنده مشکلات اساسی در اقتصاد داخلی است که موجب شده نرخ ارز تحت تأثیر قرار گیرد.
تأثیر جنگ و تنشهای بینالمللی بر قیمت دلار
این اقتصاددان درباره شرایط منطقهای و تأثیر جنگها و تنشهای بینالمللی بر اقتصاد کشور اشاره کرد. او گفت: «پس از ترور آقای هانیه در تهران، عملیاتهای وعده صادق و تشدید تنشها با اسرائیل، سیاست خارجی کشور حساس شد.» همچنین، به گفته سعادت، جنگ ۱۲ روزه و فعال شدن مکانیزم ماشه موجب مسدود شدن مسیرهای ورودی ارز به کشور و در نتیجه افزایش قابل توجه قیمت دلار شد. او پیشبینی کرد که ممکن است قیمت دلار تا عید از مرز ۲۰۰ هزار تومان عبور کند.
بررسی عملکرد بانک مرکزی و نقش فرزین
سعادت در ادامه به بررسی عملکرد محمدرضا فرزین، رئیس بانک مرکزی ایران، پرداخت و گفت: «اگرچه اقداماتی برای ساماندهی نظام بانکی انجام شد، اما بحرانها و چالشهای متعدد، بهویژه مشکلات در بانک آینده و بانکهای مشابه، منابع اقتصاد ایران را مستهلک کرد و اعتبار مدیریتی فرزین تحت تأثیر قرار گرفت.» او افزود که انحلال بانک آینده موجب تضعیف جایگاه بانک مرکزی شد و باعث شد بسیاری از کارگزاران دولت تمایلی به همکاری با فرزین نداشته باشند. سعادت تأکید کرد که تغییر رئیس بانک مرکزی ممکن است نتواند ساختارهای اقتصادی معیوب را اصلاح کند، اما میتواند فرصتی کوتاهمدت برای تنفس اقتصاد ایجاد کند. همچنین، فرد جایگزین باید توانایی ساماندهی وضعیت اقتصادی داخلی و فعالسازی ظرفیتهای ارزآور کشور را داشته باشد.
نتیجهگیری از دیدگاه فارسیوب
با توجه به تحلیلهای سعادت، روند افزایش قیمت دلار ناشی از ترکیبی از عوامل داخلی و بینالمللی است که این بحران را تشدید کرده است. به نظر میرسد که تنها تغییر در افراد نمیتواند مشکلات اقتصادی کشور را حل کند، بلکه نیاز به اصلاحات اساسی در ساختارهای اقتصادی و فعالسازی ظرفیتهای اقتصادی کشور دارد.
